13/8/2002 : "το θέμα του Άκη" στα "Νέα της Λευκάδας" ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ - ΕΓΚΛΟΥΒΗ

το θέμα του Άκη 13/8/2002

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ

3. ΕΓΚΛΟΥΒΗ

Τρίτος σταθμός της περιήγησης μας είναι το πιο ορεινό χωριό της Λευκάδας , η Εγκλουβή. Βρίσκεται σε υψόμετρο 900 περίπου μέτρων, στο κέντρο του νησιού. Χαρακτηριστικό της είναι το ιδανικό κλίμα το καλοκαίρι αλλά και οι βαριοί χειμώνες. Η ευρύτερη περιοχή στην οποία έχουν ιδιοκτησίες οι γκλουβισάνοι εκτείνεται από τα Χορτάτα, στην Εξάνθεια και μέχρι τον κάμπο του Νυδριού. Η περιοχή συμπεριλαμβάνει όλο το οροπέδιο του Αγ. Δονάτου που οριοθετείτε από τις γύρω κορυφογραμμές. Το 1/3 περίπου του κάμπου του Νυδριού είναι ιδιοκτησία εγκλουβισάνων. Αυτός ήταν και ο λόγος που κάποιοι ήθελαν την διοικητική ένταξη της περιοχής στο Δήμο Ελλομένου.

Εντυπωσιάζει το χωριό με το μέγεθος του αλλά και με την εγκατάλειψή του. Η Εγκλουβή ήταν κάποτε κεφαλοχώρι. Οι εκτάσεις μεγάλες. Το οροπέδιο εύφορος σιτοβολώνας ενώ υπήρχαν 3 ελαιοτριβεία, 5 ανεμόμυλοι, 5 νερόμυλοι, πάνω από 200 αλώνια που "δουλεύανε" με τον μαΐστρο που φυσάει κάθε απόγευμα τον Ιούλιο. Υπήρχαν όμως και αλώνια λειτουργικά με το λιοβόρι (ανατολικός άνεμος) για όταν οι συνθήκες δεν ήταν ιδανικές. Στο οροπέδιο υπάρχουν ακόμα 100 πηγάδια, μάλιστα 3-4 έχουν τούρκικες ονομασίες.

Το χωριό το 1950 αριθμούσε 1300 ψυχές. Σήμερα τον χειμώνα μένουν μόνιμα 150 περίπου άτομα από τα οποία μόλις 5 είναι κάτω των 40 ετών. Το καλό κλίμα, οι αγνές τροφές και η εγκατάλειψη από τους νέους έχουν ανεβάσει το μέσο όρο της ηλικίας των μόνιμων κατοίκων γύρω στα 70 έτη. Στο χωριό σήμερα μένει μόνιμα μια μόνο γενιά, αυτή του 1940.

Οι σύγχρονές συνθήκες οικονομίας που έριξαν την τιμή της ορεινής γης, τα μικρά εισοδήματα που δίνει ο πρωτογενής τομέας και η έλλειψη σχολείου οδήγησε τους νέους να μετακινηθούν. Όσοι δεν πήγαν στην Αθήνα, την Πάτρα ή στην υπόλοιπη Ελλάδα κατέβηκαν στη Λευκάδα, στο Νυδρί, την Παλαιοκατούνα. Το μεταναστευτικό ρεύμα άρχισε αρχικά από το χωριό προς την Αργεντινή αλλά κύριοι προορισμοί έγιναν η Αυστραλία και η Γερμανία. Σημαντική αποτελεί η συμβολή του Συνδέσμου των απανταχού Εγκλουβισάνων "ο Προφήτης Ηλίας" ενός από τους παλαιότερους και καλύτερους συλλόγους (1961). Ο σύλλογος πέρα από την διατήρηση της συνοχής των μεταναστών σε εξωτερικό και εσωτερικό, έχει αξιόλογη πολιτιστική δράση, συνεισφέρει οικονομικά για διάφορα έργα στο χωρίο και εκδίδει και την εφημερίδα "Εγκλουβή".

Οι κάτοικοι ζουν με τα εισοδήματα από τα σταφύλια, το λάδι και την φημισμένη φακή Εγκλουβής. Τα προβλήματα που μας έθεσαν είναι : α) το ΤΑΟΛ έχει πληρώσει το 80 % των σταφυλιών για το 2000, είναι απλήρωτη ακόμα η παραγωγή του 2001 ενώ έφτασε ο τρύγος για την παραγωγή του 2002. Η τιμή του λαδιού χαμηλή αλλά επίσης δεν υπάρχει καμία μέριμνα για να ραντίσουν για τον δάκο. Η φακή πήγε καλά φέτος με τα νερά του Μαΐου και το κιλό κάνει 5 ευρώ. "Η καλή φακή είναι η φακή Εγκλουβής", " για πολιτικές σκοπιμότητες η επιδότηση την χαρακτηρίζει φακή ορεινής Λευκάδας" , "το 90% της φακής που πουλιέται από τον γκλουβισάνο παραγωγό είναι 100% αγνή" " προσπαθούν να μας χτυπήσουν την φακή γιατί δεν μπορούμε να την συσκευάσουμε και να κατοχυρώσουμε ονομασία προέλευσης"

σας μεταφέρω αυτούσια τα λεγόμενα παραγωγών.

β) το νεκροταφείο του χωριού έχει άμεση ανάγκη συντήρησης,

γ)δεν συντηρήθηκαν τα 4 τελευταία χρόνια οι αγροτικοί δρόμοι.

δ) μόλις την τελευταία εβδομάδα, παραμονές εκλογών, άρχισαν οι εργασίες για την αποπεράτωση της ασφαλτόστρωσης του δρόμου Βαυκερής - Εγκλουβής.

ε) είναι αναγκαία η διαπλάτυνση και ασφαλτόστρωση του δρόμου 4 χλμ. από το οροπέδιο στα Χορτάτα. Μαζί με τον δρόμο Βαυκερή - Εγκλουβή θα δημιουργηθεί εγκάρσιος άξονας της Λευκάδας μέσω Εγκλουβής.

στ) μία λιμνοδεξαμενή στο οροπέδιο είναι αναγκαία και τέλος ζ) είναι απογοητευμένοι από την ελλιπή έως ανύπαρκτη ενημέρωση της Διεύθυνσης Γεωργίας προς τους αγρότες για επιδοτούμενες καλλιέργειες κλπ.

Συναντήσαμε νέους από το χωριό που διαπρέπουν στην προσωπική τους ζωή αλλά μακριά από τον τόπο τους. Εκτιμούν ότι το μεγάλο πρόβλημα αποτελεί το χάσμα των γενεών που έχει δημιουργηθεί μεταξύ των λίγων και σε μεγάλη ηλικία μονίμων κατοίκων, με τους νεότερους που ζουν κάπου αλλού. Όλοι αγαπάνε με πάθος το χωριό αλλά η σημερινή πραγματικότητα έχει μετατρέψει το άλλοτε κεφαλοχώρι με τους προοδευτικούς κατοίκους, τους ενεργούς διεκδικητές ενός καλύτερου αύριο, τα λαϊκά δικαστήρια και τους σοφούς δημογέροντες σε ένα τόπο που κυριαρχούν πλέον τα μικροσυμφέροντα και η αδυναμία να τεθεί μέσο-μακροπρόθεσμος αναπτυξιακός στόχος για το χωριό. Οι φορείς φαίνεται να αδρανούν και να περιορίζονται σε αποσπασματικά έργα ή σε ημερίδες γενικών συζητήσεων χωρίς όμως να τίθεται κανένας στόχος δράσης.

Εμείς με μια μόνο ματιά βλέπουμε ότι η Εγκλουβή πέρα του πρωτογενούς τομέα διαθέτει : α) τα αμμορυχεία. "Μπερδεμένη ιστορία" μας είπαν. "Ήρθε το δασαρχείο και διεκδίκησε τα χώματα για δάσος. Είμαστε στα δικαστήρια" "Έχει σκαφτεί και πουληθεί όλο το βουνό και ελάχιστα εισοδήματα αναλογικά έχουν φτάσει στο χωρίο" , "τώρα τα έχει ο Δήμος και δεν 'έχουμε ιδέα για το τι γίνεται", β) το πάρκο κεραιών στον ΟΤΕ. "Μηδενικά αντισταθμιστικά οφέλη για το χωριό και αν δεις έχει γίνει δάσος εκεί επάνω από τις κεραίες" γ)οι πρώην αμερικάνικες βάσεις. Θα μπορούσαν να γίνουν προπονητικό κέντρο διεθνών προδιαγραφών λόγο υψομέτρου και κλίματος. δ) ακόμα και η γειτονική ύπαρξη του μοναδικού στρατοπέδου στη Λευκάδα δεν έχει αξιοποιηθεί σε αντίθεση με όλη την υπόλοιπη Ελλάδα. "Κανένας φαντάρος ερχόταν παλιότερα και έπαιρνε τσιγάρα" μας είπαν.

Αφήνω τελευταία τον φυσικό πλούτο της περιοχής, τα παλιά καλντερίμια και μονοπάτια, την πλούσια πανίδα, τα μοναστήρια και τους μύλους, το οροπέδιο με τα αλώνια, τα πηγάδια και κυρίως τους βόλτους. Ο τόπος αυτός είναι ιδανικός για ανάπτυξη περιπατητικού - φυσιολατρικού - οικολογικού τουρισμού. Εδώ και πέντε χρόνια ιδιώτες χαρτογράφησαν, σημάδεψαν ορισμένα μονοπάτια από τα πολλά που διαθέτει η περιοχή και κάθε χρόνο 100 περίπου περιπατητές τουρίστες τα διασχίζουν μένοντας με τις καλύτερες εντυπώσεις. Οι δυνατότητες ανάπτυξης τεράστιες. Οι φορείς αντί να είναι πρωτεργάτες και αρωγοί στην προσπάθεια, την υπονομεύουν έστω και χωρίς να το θέλουν. Παρατηρούμε λοιπόν παραδοσιακά καλτερήμια ανυπολόγιστης πολιτιστικής αξίας αντί να συντηρούνται, να καταστρέφονται για χάρη αμφιβόλου ανάγκης χωματόδρομων, οι βόλτοι καταρρέουν, τα παραδοσιακά σοβατίσματα των πηγαδιών αντί να αναστηλώνονται καταστρέφονται για χάρη της σύγχρονης "αλβανικής " πέτρινης τοιχοποιίας. Γίνονται και υλοποιούνται μελέτες για πέτρινες πλακοστρώσεις που δεν έχουν καμία σχέση με την τοπική παράδοση, το φυσικό περιβάλλον και τις ανάγκες του συνειδητού περιπατητή τουρίστα. Ίσως κονδύλια για τέτοια έργα θα ωφελούσαν περισσότερο την ανάπτυξη της Εγκλουβής αν δεν έφταναν ποτέ.

Αλλάζοντας κλίμα αξίζει να αναφέρουμε την μοναδική περίπτωση στην Ελλάδα, ότι κατά την Ιταλική κατοχή οι κάτοικοι της Εγκλουβής πρόβαλαν αντίσταση στους Ιταλούς και ανάγκασαν τους κατακτητές να συνθηκολογήσουν εγγράφως, για τις συνθήκες κατοχής στο χωρίο, αποδεχόμενοι τους όρους των κατοίκων. Επίσης στις περιοχές Αράκλι και στον καταποτήρα προς τα Χορτάτα, είναι τα μοναδικά σημεία της Ευρώπης που συναντούμε το κατακόκκινο λουλούδι Κούκος.

Στην ευρύτερη περιοχή συναντάμε το μοναστήρι του Αγ. Νικολάου, καθώς και των Ασωμάτων μαζί με των Ταξιαρχών. Στο ύψωμα πάνω από το χωριό ξεχωρίζει το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία σε υψόμετρο 1034 μέτρων, ενώ στο οροπέδιο η εκκλησία του Αγ. Δονάτου που αναστηλώθηκε το 1980 και πιο δίπλα η ερειπωμένη εκκλησία του Σωτήρως. Πανηγύρι έχει το χωριό την ημέρα του Προφήτη Ηλία ενώ στις 6 Αυγούστου ημέρα του Σωτήρως και με την ευκαιρία ότι την επόμενη εορτάζει ο Αγ. Δονάτος γίνεται στο οροπέδιο λειτουργία με λιτανεία της εικόνας του Αγίου και η όλη γιορτή συνδυάζεται με το τέλος της συγκομιδής της φακής. Η γιορτή της "Φακής " όπως την λέμε αποτελεί πόλο έλξης ντόπιων και επισκεπτών ενώ μοιράζεται στον κόσμο φακή εγκλουβής της νέας σοδειάς μαγειρεμένη όπως μοναδικά ξέρουν οι γκλουβισάνες.

Επισκεφτήκαμε επίσης κατά το οδοιπορικό μας την περιοχή Θυρίδα, στο οροπέδιο, όπου σώζεται αρχαίος βωμός και πέτρινα μνημεία, σύμφωνα με αδιασταύρωτα στοιχεία, μυκηναϊκής περιόδου. Ανάλογα μνημεία επισκεφτήκαμε και στη θέση Λιθανόφλι. Η αρχαία Ελλάδα είναι ορατή με γυμνά μάτια πάνω στο οροπέδιο της Εγκλουβής ανάμεσα στη σπαρμένη φακή και στα χέρσα κτήματα. Το οδοιπορικό μας τελείωσε με μια επίσκεψη στη Καθάρια Ράχη όπου κάτω από τα πόδια μας απλώθηκε η μαγευτική θέα της Κεφαλονιάς και της Ιθάκης από την μια πλευρά ενώ από την άλλη της Πρέβεζας, του Αμβρακικού και των Παξών.

Αξίζει να αφιερώσουμε λίγες γραμμές για τον οικισμό των βόλτων στο οροπέδιο. Οι βόλτοι είναι πέτρινα θολωτά κτίσματα, χωρίς ανοίγματα πέρα της μικρής πόρτας. Υπάρχουν μονόχωροι, δίχωροι και κάποιοι τρίχωροι. Δίπλα στους βόλτους υπάρχουν ανάλογα κτίσματα οι οβοροί. Όλη η Εγκλουβή μετακόμιζε στον οικισμό των βόλτων στο οροπέδιο κατά τον Θεριστή (Ιούνιος) και τον Αλωνάρι (Ιούλιος), για να δουλέψουν στα χωράφια. Στους βόλτους έμεναν οι άνθρωποι προστατευμένοι από την ζέστη του καλοκαιριού, αποθήκευαν τα γεννήματα (καρποί) και φύλαγαν τα εργαλεία. Στους οβορούς μένανε τα ζώα, τα μοσχάρια, οι κότες. Ιδιαίτερα προσεγμένα είναι τα παχνιά για τα ζώα. Σε τόσο μικρό χώρο υπήρχε μια υποδειγματική οργάνωση της οικογενειακής οικονομίας μέσα σε ένα οικιστικό σύνολο για δύο μήνες το χρόνο. Ανάλογα κτίσματα συναντάμε και στην Νότια Ιταλία, την Μεγάλη Ελλάδα. Οι βόλτοι δεν είναι ίδιας ηλικίας. Άλλοι είναι προγενέστεροι και άλλοι μεταγενέστεροι. Επισκεφτήκαμε και τον μοναδικό δίπατο (διώροφος) βόλτο. Ο βόλτος του Τζώρτζη. Ο Τζώρτζης ήταν ο έμπιστος των Εγγλέζων επί Αγγλοκρατίας ο οποίος μάζευε το φόρο της δεκάτης. Ο βόλτος του επιβλητικός δέσποζε σε περίοπτη θέση στο οροπέδιο για να τον διευκολύνει στον έλεγχο της παραγωγής του χωριού. Περιπτώσεις φοροδιαφυγής που εντόπιζε είχε σαν αποτέλεσμα το κάψιμο του αντίστοιχου αλωνιού. Από εκεί προήλθε και το τοπωνύμιο "καμένο αλώνι".

Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τους Δ.Κοντογιώργη, Α. Κοντομίχη, Χρήστο Κοντογιώργη του Γεωργίου, Ηλία Κοντογιώργη του Χρήστου, τον μπάρμπα Πάνο και τη γυναίκα του με το καφενείο στην πλατεία καθώς και όλους όσους συναντήσαμε στο σημερινό οδοιπορικό για την φιλοξενία και την βοήθειά τους.

Τέλος η στήλη σας παροτρύνει να σπεύσετε να αγοράσετε φακή Εγκλουβής που φέτος είναι εξαιρετική. Τα μυστικά για το σωστό μαγείρεμα είναι:

Βάζουμε την φακή σε κρύο νερό και την βράζουμε σε ΣΙΓΑΝΗ φωτιά. Μόλις βράσει προσθέτουμε λίγο κρύο νερό για να κάτσει η φακή στην κατσαρόλα και χύνουμε το πρώτο νερό. Προσθέτουμε ξανά νερό μαζί με το σκόρδο και βράζουμε μέχρι να χυλώσει. Ανακατεύουμε ΜΟΝΟ με ξύλινο κουτάλι. Μόλις η φακή είναι έτοιμη, ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ, προσθέτουμε το αλάτι και το λάδι. Ανάλογα με τις προτιμήσεις μας προσθέτουμε ρίγανη ή δάφνη ή κρεμμύδι. Η σωστή γκλουβισάνικη φακή ΔΕΝ ΕΧΕΙ ντομάτα.

27/8/02 : "Το θέμα του Άκη" στα "Νέα της Λευκάδας" ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ Ευρύτερη περιοχή ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (ΝΟΤΙΟΙ και ΔΥΤΙΚΟΙ ΣΚΑΡΟΙ)

Το θέμα του Άκη 27/8/02

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ

4. Ευρύτερη περιοχή ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ (ΝΟΤΙΟΙ και ΔΥΤΙΚΟΙ ΣΚΑΡΟΙ)

Το σημερινό οδοιπορικό δεν επικεντρώνεται σε ένα χωριό και την γύρω του περιοχή, αλλά σε μια ευρεία λευκαδίτικη  ορεινή περιοχή που αποτελεί ενιαίο σύνολο από αλλεπάλληλα οροπέδια και λόφους, κρυμμένα από τις ανατολικές ακτές με τον ορεινό όγκο των Σκάρων. Η περιοχή αυτή αποτέλεσε ιδιαίτερα στο παρελθόν, μα συνεχίζει ακόμα και σήμερα, το επίκεντρο των δραστηριοτήτων που αναπτύχθηκαν γύρω της τέσσερα παλιά χωριά, τα Κολυβάτα, τον Αλέξανδρο, τη Κιάφα και τα Πλατύστομα. Τα χωριά αυτά δημιούργησαν αργότερα τους παραλιακούς οικισμούς της Νικιάνας και του Περιγιαλίου.

Η περιοχή έδωσε στα χωριά προστασία τους δύσκολους καιρούς της δουλείας από εισβολές από την θάλασσα και την απέναντι Στερεά, προσέφερε στους κατοίκους την απαραίτητη καλλιεργήσιμη γη, ενώ δημιουργεί μια λεκάνη συλλογής ύδατος που εμπλουτίζει πλήθος πηγών  κοντά σε κάθε χωριό. Οι πηγές αποτέλεσαν ζωτικής σημασίας αναπτυξιακό - πλουτοπαραγωγικό μέσο (ύδρευση – άρδευση – μεταποιητική βιομηχανία της εποχής με τους πλήθος νερόμυλους). Δυτικά και Ανατολικά δύο φαράγγια , της «Ζάβικας» και το «άγροικο λαγκάδι» οριοθετούν την περιοχή και δρουν αποστραγγιστικά για την περιοχή τροφοδοτώντας με τα νερά τους το τραγουδησμένο από το Βαλαωρίτη, ποταμό  Δημοσάρι που ποτίζει τον κάμπο του Νυδριού.

Έστω και οι πολύ περιορισμένες ανασκαφές αποδεικνύουν ζωή εκεί ίσως από την εποχή του Οδυσσέα (Δέλπφρεδ), το Μοναστήρι των Αγίων Πατέρων προϋπήρχε του 325 μ.Χ., ενώ το Μοναστήρι της Ευαγγελίστριας (Κόκκινη Εκκλησιά), και του Αγ. Γεωργίου αποτελούν ζωντανά μνημεία της μεσαιωνικής και νεότερης περιόδου.

Τα μοναστήρια στους πεντέμιση αιώνες ξένης κατάκτησης Τουρκοκρατία – Φραγκοκρατία –Αγγλοκρατία αποκτούν σημαντική οικονομική δύναμη και σημαντική επιρροή στον ορθόδοξο πληθυσμό. Κατέχουν μεγάλες αγροτικές εκτάσεις, μετόχια με ναΐσκους ή χωρίς στους γύρω λόφους, ελαιοτριβεία, νερόμυλους, αλώνια, αποθήκες, στάβλους, ακόμα και εργοτάξια κατασκευής οικοδομικών υλικών. Χάνουν τη γη το 1927-8 όπου μοιράζεται στους αγρότες. Σημαντικές λεπτομέρειες και πληροφορίες έχουν καταγραφεί πολλάκις από τον ιστορικό Μαχαίρα, τον Π. Ροντογιάννη μέχρι σήμερα από τον Σπύρο Π. Σούνδια, τον π. Γεράσιμο Ζαμπέλη σε βιβλία τους, καθώς και σε σχετικές δημοσιεύσεις αλλά και σε πρόσφατο άρθρο στην εφημερίδα μας της καθηγήτριας της Αρχιτεκτονικής του Πολυτεχνείου κα. Μάρω Φίλιππα – Αποστόλου. Σώζονται επίσης αρχεία των Μοναστηριών αλλά και έγγραφα των Ενετών. Δεν θα προχωρήσουμε εκτενέστερα στο παρόν θέμα θα θέσουμε όμως μερικά χαρακτηριστικά ενδιαφέροντα κατά την άποψη μας στοιχεία.

Α) Οι καθολικοί ναοί των μοναστηριών, οι εκκλησίες στα μετόχια αλλά και όλοι οι νερόμυλοι (6 ναοί και 7 νερόμυλοι) είναι καταγεγραμμένοι στο Ενετικό Κτηματολόγιο. Οι σεισμοί, ο χρόνος και η εγκατάλειψη δεν στάθηκαν ικανά να καταστρέψουν τον ιδιαίτερο ενετικό χαρακτήρα των κτισμάτων.

Β) Η Κόκκινη Εκκλησιά κτίστηκε το 1478 ένα χρόνο πρίν τους Τούρκους. Ο Ροντογιάννης αναφέρει ότι ο Αγ. Γεώργιος κτίστηκε το 1611 πράγμα που δεν αληθεύει και εκτιμάται ότι χτίστηκε πριν το 1500 την ίδια περίπου εποχή με την Κόκκινη Εκκλησιά. Είναι προφανή η ομοιότητα των σωζόμενων τυπικών επτανησιακών θυρωμάτων των δυο μοναστηριών καθώς και αυτό της Εκκλησίας της Παναγίας στη Κιάφα.

Γ)Για την Κόκκινη Εκκλησιά υπάρχει θρύλος για κάποια σπηλιά όπως στους Αγ. Πατέρες.

Δ)Οι διαστάσεις του κυρίως μοναστηριού (50 Χ 50 μέτρα) και το εξωτερικό τείχος, της Κόκκινης Εκκλησιάς παραπέμπει άμεσα σε οχυρό (καστρομονάστερο) σε αντίθεση με τα μοναστήρια των Ασωμάτων και του Αγ. Γεωργίου που παρ’ όλο το τείχος που τα περικλείει έχουν μια χαλαρή οχυρωματική διάταξη αλλά είναι και χτισμένα σε περίοπτες θέσεις.

Ε) Στην Κόκκινη Εκκλησιά (και στον Άγιο Γεώργιο) υπήρχε πρόβλεψη υδρομάστευσης από την φυσική λεκάνη του χώρου εκτός του μοναστηριού. Το νερό περνούσε από ειδικά σκαλισμένο αυλάκι (φωτο) μέσα από τα τείχη και τα κελιά και τροφοδοτούσε τη στέρνα στη μέση της αυλής. Τα θολωτά κελιά των μοναχών έχουν την σφραγίδα του Βυζαντίου. Χαρακτηριστικό επίσης είναι ότι στη μία πλευρά των τειχών υπήρχε τριώροφο κτίσμα. Ο τελευταίος όροφος αποτελούσε το αρχονταρίκι, ένα παραδοσιακό και τυπικό σπίτι της εποχής. Τοίχος του ορόφου έπεσε μόλις πρόσφατα μετά την κλοπή των κεραμιδιών της στέγης και με την διαβρωτική επίδραση του νερού, μιας συκιάς και ενός κισσού.

Στ) Υπήρχε δίκτυο οπτικής και ηχητικής επικοινωνίας από το πιο ορεινό μετόχι της Κόκκινης Εκκλησιάς τον Αι-Γιάννη στην Ασφακιά (κοντά στα Πλατύστομα), στο ύψωμα της Ραφτοπούλας που υπήρχε αλώνι, στην Κόκκινη Εκκλησιά, στο μετόχι του Αι-Γιώργη σε προέκταση των Σκάρων, στο Φαγιά ύψωμα στους νότιους Σκάρους με εγκαταστάσεις της Μονής, στο Χωστό πλάτωμα της πλαγιάς όπου υπήρχε πηγάδι, στο μετόχι της Μαρίτσας με μικρό ναΐσκο της Παναγιάς και τέλος στο μετόχι της βρύσης του Πασά όπου λόγο της πηγής προμήθευε το μοναστήρι με κηπευτικά και υπήρχε και ο ναός του Αγ. Νικολάου.

Ζ) Το 1962 κηρύχθηκε η Κόκκινη Εκκλησιά, το Μοναστήρι του Α. Γεωργίου και των Αγίων Πατέρων ιστορικά διατηρητέα μνημεία ενώ το 1993 ακολούθησε και ο περιβάλλον χώρος της Κόκκινης Εκκλησιάς.

Η περιοχή μορφολογικά, οικολογικά, ιστορικά, κοινωνικά, οικονομικά, πολιτιστικά και θρησκευτικά είναι ομοιογενής. Διοικητικά όμως τα τελευταία χρόνια έχει χωριστεί στα δύο με άμεσα επίκεντρα την Νικιάνα και το Νυδρί. Οι δύο περιοχές κατά το πρόσφατο παρελθόν  συνεργάστηκαν μόλις μια φορά με κοινή αποκομιδή και διάθεση των απορριμμάτων των δύο περιοχών για ένα ή δύο χρόνια. Τόπος απόρριψης ένα κεντρικό σημείο της περιοχής.  Σχετική μελέτη για τη χωροθέτηση  ΧΥΤΑ στη Λευκάδα βαθμολόγησε  σαν πρώτη και δεύτερη καλύτερη θέση όλου του Νομού δύο γειτονικές περιοχές στο συγκεκριμένο σημείο. Το τελευταίο Νομαρχιακό Συμβούλιο ενέκρινε την μελέτη με πλειοψηφία και προχώρησε τη διαδικασία για προέγκριση χωροθέτησης.  Αφορμή για το σημερινό οδοιπορικό στάθηκε η θετική γνωμοδότηση της χωροθέτησης από το Τοπικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο Μνημείων Ηπείρου και η δρομολόγησή του προς το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.

Η έλλειψη ΧΥΤΑ στη Λευκάδα, οι πολλές, μικρές και ανεξέλεγκτες χωματερές αλλά και η χωματερή της πόλης δίπλα στα σπίτια και τα σχολεία αποτελεί μέγιστο πρόβλημα του Νομού και αναζητά άμεση λύση. Από την άλλη μεριά η συγκεκριμένη δρομολόγηση του θέματος έχει προκαλέσει μαζικές αντιδράσεις σε όλα τα χωριά που προαναφέρθηκαν συμπεριλαμβανομένου και του Νυδριού, ενώνοντας για μια ακόμη φορά όλη την περιοχή σε κοινή πορεία.  Θέμα αμφισβήτησης της εγκυρότητας της μελέτης έχει τεθεί επισήμως.

Η στήλη σήμερα καταγράφει μια κατάσταση χωρίς να θέλει να την αλλοιώσει με την άποψη του γράφοντα. Έχει όμως υποχρέωση να επισημάνει στο αναγνωστικό κοινό ότι η παρούσα σύσταση του Νομαρχιακού Συμβουλίου με την ψήφο της έχει αναλάβει  την ευθύνη της συγκεκριμένης απόφασης. Το αποτέλεσμα ή θα είναι η επίλυση των σκουπιδιών στο Νομό χωρίς την καταστροφή της περιοχής  ώστε να δικαιούνται να είναι υπερήφανοι, ή θα έχουν αποτύχει με μια  άσκοπη και μακροχρόνια καθυστέρηση της επίλυσης των σκουπιδιών στη Λευκάδα .  Άλλωστε ήταν πάντα γνωστή η φύση και η ιστορία της περιοχής και απόλυτα προβλέψιμες  οι αντιδράσεις που εκδηλώνονται.

Φωτο 1 η κόκκινη εκκλησιά

Φωτο 2 η υδρομάστευση στην κόκκινη εκκλησιά

Φωτο 3 ο γκρεμισμένος τοίχος από το αρχονταρίκι

Φωτο 4  πρώτο πλάνο κόκκινη εκκλησιά ο τελευταίος λόφος ο χώρος χωροθέτησης του χυτά

Φώτο5 κάτω δεξιά κόκκινη εκκλησιά πάνω αριστερά η ΚΙΑΦΑ πάνω στη μέση χυτα

Φωτο 7 νερόμυλος της περιοχής

Φωτο 8 από τον χυτά με θεα το αϊ Γεώργιο

Φωτο 9 η θεα από τα νότια όρια του χυτά προς το οροπέδιο φαίνεται το σπαρτοχώρι η άτοκος και η Ιθάκη

23 9 2002 : "το θέμα του Άκη" στα "Νέα της Λευκάδας" ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ - ΚΑΛΑΜΙΤΣΙ

το θέμα του Άκη 23 9 2002

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ

5. ΚΑΛΑΜΙΤΣΙ

                "Ο δρόμος δεν γίνεται καλός, είναι μια παγίδα.

                Σκάσε μαγκούφη δούλευε και θ' ανεβαίνει γίδα"

                "Κυβέρνηση τι καρτερείς και σύνταξη δεν βγάνεις.

                Τραβάς οπίσω τον καιρό , και τίποτα δεν κάνεις.

                Το είπανε οι βουλευτές, το έγραψε η εφημερίδα,

                περάσαν χρόνια και καιροί, και τίποτα δεν είδα.

                Εγώ που σας τα λέω αυτά και που ζω ακόμα,

                ξυπόλυτος και νηστικός θα μπω στο μαύρο χώμα."

Το πρώτο που βιώνει κανείς επισκεπτόμενος το Καλαμίτσι, είναι η λαϊκή ποίηση των κατοίκων που αυθόρμητα βγαίνει για κάθε πτυχή της καθημερινής τους ζωής εδώ και πολλά χρόνια. Αγαπημένη ασχολία των παλαιότερων στα καφενεία, είναι να απαγγέλουν κάποια από τα ποιήματα που ως δια μαγείας μένουν επίκαιρα διαχρονικά.  Στις μνήμες όλων παραμένει ο Βασίλης Παπαμελόπουλος ή Κλέφτης, που με την λαϊκή του ποίηση κατέγραφε και καυτηρίαζε την σκληρή καθημερινότητα, τις χαρές και τις λύπες.

Το δεύτερο που γίνεται αντιληπτό, είναι τα φιλόξενα μάτια των κατοίκων που μόλις αναφέρεις τη λέξη "δυναμίτης", γίνονται σπινθιροβόλα και αποκαλύπτεται ένας αγέραστος ανδρισμός των παλαιοτέρων μπουρλοτιέριδων του Καλαμιτσίου. Οι παλιές ιστορίες αρχίζουν να ξαναζωντανεύουν καθώς το σούρουπο  οδηγείται προς τη νύχτα. "Το ψάρεμα με δυναμίτη ήταν παράδοση στο Καλαμίτσι που πήγαινε από τον παππού στο γιο και από τον γιο στον γόνο. 10 χρονών μαθαίνανε τα παιδιά να ψαρεύουνε" , "τα δύσκολα χρόνια, τα περάσαμε με τα ψάρια και το λάδι" "όλη η Λευκάδα έτρωγε από τα μπαρουτοκαπνισμένα ψάρια του Καλαμιτσίου", "μαζεύαμε τις νάρκες και τις βόμβες του πολέμου από τις παραλίες, τις κόβαμε με το πριόνι ή τις ζεσταίναμε να τις ανοίξουμε για να βγάλουμε την γόμωση να ψαρέψουμε", "τα τελευταία χρόνια σταματήσαμε όχι λόγω του αυτοφώρου και της φυλακής αλλά γιατί δεν μπορούσαμε να πληρώνουμε τα πρόστιμα" "κατεβάσαμε όμως άρμα στις αποκριές πριν δυο χρόνια τους μπουρλοτιέρηδες του Καλαμιτσίου". Ανάμεσα στην παρέα μας επιβεβαίωνε συνεχώς ο γέροντας Σπύρος  Καρύδης ο Μπαταρίας που του έσκασε νάρκη στα χέρια του καθώς τη ζέστανε στη φωτιά για να την ανοίξει. Δεν έπαθε τίποτα και ας πετάχτηκε 100 μέτρα μακριά.

                Το Καλαμίτσι σήμερα έχει 260 περίπου μόνιμους κατοίκους. Υπάρχουν  6-7 παιδιά που με ταξί πάνε στο σχολείο στη Λευκάδα με μέριμνα της Νομαρχίας. Ηλικίας από 25 μέχρι 40 χρονών ζουν 15 - 20 άτομα. Το 1960 ο πληθυσμός ήταν 800 περίπου ψυχές. Η μετανάστευση οδήγησε πολλούς σε Αυστραλία, Αμερική, Γερμανία, Αθήνα και Πάτρα.

Οι κάτοικοι δραστηριοποιούνται κυρίως στις οικοδομικές εργασίες. Η αγροτική παραγωγή περιορίζεται στις ελιές, σε ένα πρότυπο συναιτεριστικό ελαιοτριβείο και σε 10 μελισσοκόμους. Η παροχή υπηρεσιών περιορίζεται σε περίπου 250 ενοικιαζόμενα δωμάτια, 3-4 καφενεία, 2 μπακάλικα (mini-market) και 2 εποχικά εστιατόρια με πανέμορφη θέα.

                Πέρα από το πανέμορφο  καταπράσινο τοπίο, το καλό κλίμα, και τα μαγικά ηλιοβασιλέματα στο Ιόνιο, προίκα της περιοχής είναι οι παραλίες της. Βασίλισσα το Κάθισμα αλλά και η Θεοτόκος και τα Καβαλικωτά. Όταν τους ρώτησα τι απέδωσε στο χωριό το Κάθισμα απάντησαν:

"Παλιά όταν τσακώνονταν κυριαρχούσε η έκφραση "Α!! που να σε δω στο Κάθισμα" μεταφρασμένο ισοδυναμεί με το πήγαινε να πνιγείς. Αρκετοί πουλήσανε τις ιδιοκτησίες τους εκεί. Τα τελευταία χρόνια σαν Κοινότητα μας επιβάρυνε η παραλία με τα έξοδα να την καθαρίζουμε από τα σκουπίδια. Τίποτα άλλο."

                Το Δεκέμβρη του 1994 έγινε ο σεισμός που προξένησε σοβαρές ζημιές σε πάνω από το 60% των σπιτιών. Ο ίδιος σεισμός όμως αποτέλεσε εκ των υστέρων αναπτυξιακό κίνητρο για το χωριό λόγο  των ευνοϊκών σεισμόπληκτων δανείων. Τώρα όλα τα σπίτια είναι επισκευασμένα και καινούρια.

                Η τωρινή Δημοτική Αρχή πέτυχε στην καθαριότητα. Έγινε επίσης εκταφή όλων των μικρών αυθαίρετων  χωματερών που προΰπαρχαν.

                Προβλήματα που παραμένουν όμως είναι:

α) ο δρόμος προς το χωριό υπέστη κατολίσθηση πριν 6 χρόνια και μέχρι σήμερα παραμένει η ερασιτεχνική χάραξη του τότε κοινοτάρχη.

β)απαιτείται συνεχής συντήρηση των αγροτικών δρόμων

γ)το Καλαμίτσι έχει δικό του νερό και δεξαμενή από παλιά. Τα τελευταία 4 χρόνια έφτασε και το νερό του Λούρου και ενώθηκε με το δίκτυο. Συνεχώς όμως το νέο δίκτυο βουλώνει.

δ)χρειάζεται ασφαλτόστρωση του δρόμου προς το δασύλλιο τουλάχιστον μέχρι το τελευταίο σπίτι

ε)είναι απαραίτητη η ορθολογική ανάπτυξη του περιαστικού πευκόφυτου δασυλλίου, το οποίο το φύτεψαν οι ίδιοι οι κάτοικοι πριν από 40 χρόνια. Τα πεύκα παρουσιάζουν κάποια ασθένεια και ξεραίνονται μερικώς ενώ όσα παγκάκια έχουν απομείνει είναι από το 1981.

στ) ο δάκος κατάστρεψε τις ελιές. Φέτος θα ήταν η παραγωγική χρονιά. Το πρόβλημα των αεροψεκασμών είναι γνωστό, δεν μπορεί όμως να μην υπάρχει λύση για καταπολέμηση του δάκου το 2002.

ζ)οι εκλογές πλησιάζουν και αρκετά παράπονα ακούσαμε για τις εγγραφές στους νέους εκλογικούς καταλόγους.

                "Ότι και να γράψεις παλικάρι μου, εμάς δεν μας λογαριάζουνε." είπε ο μπάρμπα Γιώργος Περδικάρης - Ζαϊμης. Ήταν ο μοναδικός γέροντας ανάπηρος που είδαμε και δεν έχει σύνταξη.

                Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης αναφέρει ότι οι κάτοικοι του Καλαμιτσίου και των Χορτάτων χάσανε τις καλύτερες περιουσίες τους με το σεισμό του 1670. Ολόκληρες περιοχές βούλιαξαν. Ήταν ο σεισμός που κατάστρεψε και την Ρουπακιά.  Από τότε το Καλαμίτσι έμεινε 150 χρόνια ακατοίκητο.  Μετέπειτα οι πρώτοι κάτοικοι ήταν οι Μακρυγεωργαίοι. Το 1830 περίπου χτίστηκε η εκκλησία της Αγ. Αναστασίας και το 1860 η εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, η εκκλησία του χωριού μέχρι σήμερα. Τον 15 Αύγουστο γίνεται πανηγύρι.   Στην περιοχή υπάρχει η εκκλησία του Αγ. Σπυρίδωνα, αλλά και το Μοναστήρι της Παναγίας των Κήπων που δεν λειτουργεί αλλά βρίσκεται σε καλή σχετικά κατάσταση. Γιορτάζει στα 9μερα της Παναγίας. Το όνομα του το πήρε από τους κήπους που καλλιεργούσαν οι μοναχοί λόγο των νερών της περιοχής.

                Στην περιοχή υπάρχουν επίσης αρκετοί εγκαταλελλημένοι νερόμυλοι.

Αρκεί το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα από το δασήλιο για να επισκεφτεί κάποιος το Καλαμίτσι, ενώ το Φλεβάρη οι ανθισμένες αμυγδαλιές κάνουν το χωριό παραμυθένιο.

Ρωτήσαμε τέλος ποιος πολιτικός βοήθησε το Καλαμίτσι καθώς και την γνώμη τους για τις προσεχείς εκλογές.

Απάντησαν : "Ο Κτενάς ( ο σημερινός Βουλευτής) αν και δεν ήταν από εδώ μας βοήθησε. Έκανε το δρόμο από τον Αγ. Νικήτα. Μέχρι τότε περνούσαμε από την ορεινή Λευκάδα για να πάμε στη Δυτική. Κυρίως όμως μας βοήθησε με τις συντάξεις. Όταν ήρθε εκλεκτική επιτροπή από την Αθήνα τους έστειλε να πάνε να φάνε ψάρια στον Αγ. Νικήτα. Γι αυτό και τον ψηφίσαμε τις τελευταίες εκλογές".

 Για τις εκλογές είπαν χιουμοριστικά : " Τέσσερα χρόνια το Καλαμίτσι έπαθε ΜΙΚΙ-τίαση και μάλλον οδηγούμαστε σε ξε-ΦΛΟΥΔΙ-σμα".

Στην σημερινή αποστολή εκτός από τον γράφοντα συμμετείχαν οι Δ. Κοντογιώργης και Β. Συρόπουλος. Ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον Άγγελο Καρύδη, τον Γεράσιμο Καρύδη και τη σύζυγο του. Ευχαριστούμε επίσης τους: Μιχάλη Καραβοκύρη, Ζώη Καραβοκύρη, Γιάννη Καρύδη, Νικήτα Καρύδη - Αθανασίου, Θεόδωρο Περδικάρη, Σπύρο Περδικάρη, Βεργίνη Δημήτριο, Γιώργο Περδικάρη - Ζαίμη, Σπύρο Καρύδη -Μπαταρία και τους Σπύρο, Τάσο και Γεωργίτσα Περδικάρη- Πατίστα.    

                 

26 11 02 : "ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΑΚΗ" στα "Νέα της Λευκάδας" ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΑΛΑΤΡΟ - ΧΑΡΑΔΙΑΤΙΚΑ

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΑΚΗ ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ 26 11 02

ΑΛΑΤΡΟ - ΧΑΡΑΔΙΑΤΙΚΑ

Αγαπητοί αναγνώστες πριν αρχίσουμε σήμερα το οδοιπορικό μας, εκφράζω μέσα από την στήλη τα θερμά μου συλλυπητήρια στην σύζυγο, τα παιδιά και τους υπόλοιπους συγγενείς του αγαπητού μου φίλου Θανάση Βαγενά που μας άφησε πρόωρα την περασμένη Τρίτη.

Σήμερα περιηγούμαστε σε δύο χωριά του Δήμου Ελλομένου το Άλατρο και τα Χαραδιάτικα. Είναι δύο χωριά τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με το πολυτιμότερο αγαθό, το νερό. Το νερό που πηγάζει από το Άλατρο κατεβαίνει την πλαγιά και φτάνει στα Χαραδιάτικα.

Κάθε επισκέπτης που φτάνει στα Χαραδιάτικα αυθόρμητα αναρωτιέται τον λόγο που ένα χωριό τόσο κοντά στην ακτή, έχει χτιστεί σε μία θέση που όχι μόνο δεν έχει θέα την θάλασσα αλλά δεν το βλέπει και ο ήλιος όσο θα έπρεπε. Η ακριβώς απέναντι τοποθεσία φαίνεται ιδανικότερη. Η παλιά σοφία όμως των κατοίκων υπάρχει στην επιλογή αυτή. Το νερό λοιπόν που κατεβαίνει από την Ελάτη ήταν δυνατόν να συλλεχθεί και να φτάσει πιο εύκολα στην θέση που βρίσκονται τα Χαραδιάτικα.

Μέσα από το χωριό ξεκινά ο δρόμος που βρίσκει το Άλατρο στα εφτά χιλιόμετρα. Ο δρόμος αυτός διανοίχτηκε αρχικά πριν σαράντα χρόνια και μόλις πριν ένα μήνα ολοκληρώθηκε η ασφαλτόστρωσή του. Ίσως να καταρρίπτει και κάποια ιδιαίτερα ρεκόρ άξια δημοσιογραφικής έρευνας. Ο μέχρι τώρα χωματόδρομος συντέλεσε ώστε πολλοί λίγοι σημερινοί Λευκαδίτες να έχουν επισκεφτεί το Άλατρο και κάπου στο μυαλό μας να κυριαρχεί η ιδέα ενός μικρού εγκαταλελειμένου χωριού. Το Άλατρο όμως κάποτε ήταν το χωριό με τους 365 κατοίκους (όσες μέρες έχει ο χρόνος όπως μας είπαν), με το ειρηνοδικείο και τις δώδεκα εκκλησίες. Από ότι μας είπαν το πιθανότερο το όνομά του να προέρχεται από το όρος Ελάτη.

Ανεβαίνοντας προς το Άλατρο συναντάμε δεξιά το δάσος στον Κούμαρο, πάνω από τα Χαραδιάτικα. Το δάσος αυτό αποτελεί τον φυσικό προστάτη των Χαραδιάτικων από τις πλημμύρες ενώ το διασχίζει ο παλιός ενετικός δρόμος που από του Πασσά φτάνει στο Φτερνό. Φτάνουμε στο χωριό από το υψηλότερο σημείο του δίπλα στην εκκλησία του Αγ. Ιωάννη του Προδρόμου. Η εκκλησία βρίσκεται δίπλα στα παλιά αλώνια στο ύψωμα με μαγευτική θέα του κάμπου του Νυδριού και τα νησιά. Η εκκλησία συντηρείται και είναι σε καλή κατάσταση με καινούριο πέτρινο καμπαναριό. Το σημαντικότερο όμως είναι οι θαυμάσιες αγιογραφίες που σώζονται σε πολύ καλή κατάσταση, ολόγυρα στους τοίχους.

Επόμενη στάση είναι η εκκλησία της Αναλήψεως. Εδώ επίσης εργασίες αναστύλωσης και συντήρησης βρίσκονται σε εξέλιξη, διασώζεται όμως μόνο ένα μικρό κομμάτι του ιερού με αγιογραφίες. Το χωριό γιορτάζει της Αναλήψεως ημέρα που γίνεται / γινόταν το πανηγύρι στον μεγάλο πλάτανο στην βρύση. Κοντά στην πλατεία του χωριού τέλος είναι και η τρίτη εκκλησία του Αλάτρου που λειτουργεί μέχρι τις μέρες μας. Η εκκλησία της Υπαπαντής.   Κάποιες από τις παλιές εκκλησίες είναι ο Αγ. Απόστολος στο Λαϊνάκι που έχει καταστραφεί ολοσχερώς, η Παναγία Θεοτόκος και ο Αγ. Δημήτρης που σώζονται κάποια μέρη από τις τοιχοποιίες, η Αγ. Μαρίνα και άλλες.

Το Άλατρο ενώνεται με αγροτικό δρόμο με τον Άγιο Ηλία και με τις κεραίες του ΟΤΕ στην κορυφή, ενώ με δασικό δρόμο ενώνεται με το Νιοχώρι. Στην πλατεία του χωριού βρίσκονται ο μεγάλος πλάτανος και η βρύση του Αλάτρου με πολύ καλής ποιότητας νερό που πηγάζει κάτω από ένα μεγάλο βράχο. Από το νερό αυτό υδρεύεται το Άλατρο, το Φτερνό και περισσεύει και για πότισμα. Στο χωριό όμως δεν υπάρχει σήμερα δίκτυο ύδρευσης και οι κάτοικοι εξυπηρετούνται ακόμα παίρνοντας νερό από την βρύση.

Αξίζει να σταθούμε όμως στο σημείο αυτό για λίγο. Ο θρύλος μας λέει ότι πάνω από την βρύση και κάτω από τον βράχο βρίσκονται δύο κλειστά καζάνια. Το ένα έχει λίρες και το άλλο φίδια. Αν κάποιος τα βρει και προσπαθήσει να τα ανοίξει τότε το καζάνι με τα φίδια θα ανοίξει αμέσως ενώ σε αυτό με τις λύρες θα σπάσει το χερούλι. Πέρα όμως από τους μύθους για το συγκεκριμένο σημείο λέγετε ότι ο μεγάλος πλάτανος μαράθηκε και έπεσε μετά μόλις πήρανε νερό από την βρύση οι Φτερσάνοι. Μας είπαν ότι είχαν αγοράσει το νερό οι Φτερσάνοι 7000 δραχμές και κατά την δικτατορία έγιναν επεισόδια και συλλήψεις από την αστυνομία στο Άλατρο διότι οι κάτοικοι δεν αφήνανε να πάει το νερό στο Φτερνό. Γύρω μάλιστα από την βρύση ήταν στημένα και πολυβόλα.

Συναντήσαμε στο Άλατρο τον Σπύρο Καββαδία (φωτο). Είναι 70 χρονών και αποτελεί τον νεότερο κάτοικο του Αλάτρου. "Συνολικά εδώ ζουν δέκα ψυχές από 7 οικογένειες. Μόλις φέτος επέστρεψε ένα ζευγάρι από την Αθήνα για να μείνει μόνιμα", μας είπε.  Το κύμα μετανάστευσης από το Άλατρο ήταν προς Αθήνα, Πάτρα, Πρέβεζα, Αυστραλία, Καναδά και Γερμανία. Η περιοχή Λευκαδίτικα Πρεβέζης είναι γεμάτη Αλατρίτες. Μέσα στο Νομό Αλατρίτες μένουν στο Μεγανήσι, στον Αγ. Ηλία, στο Κατωχώρι και φυσικά στα Χαραδιάτικα. Η οικονομία παλιά βασίζονταν στη σπορά. Τα γεννήματα αλωνίζονταν στα αλώνια στον Αγ. Ιωάννη και αλέθονταν στους νερόμυλους της περιοχής. Υπήρχαν επίσης ελιές και κτηνοτροφία. Κοντά στο Άλατρο υπήρχαν τέσσερεις νερόμυλοι.

Πήραμε από το χωριό το μονοπάτι που κατεβαίνει στα Χαραδιάτικα. Η διαδρομή αυτή ήταν ο δρόμος επικοινωνίας με την υπόλοιπη Λευκάδα. Για να κατέβει κανείς στα Χαραδιάτικα χρειάζεται μιάμιση περίπου ώρα. Ο μοναδικός που περνάει πλέον από εδώ είναι ο μπάρμπα Σπύρος που δεν διαθέτει αυτοκίνητο αλλά και σαν νεότερος μπορεί όχι μόνο να περπατάει αλλά να κάνει την διαδρομή στο μισό χρόνο. Ένας μεγάλος πεσμένος πλάτανος έχει φράξει το μονοπάτι μόλις έξω από το χωριό. Τον προσπερνάμε και συνεχίζουμε. Το παλιό μονοπάτι περνάει μέσα από μια φύση μαγευτική δίπλα στις πηγές και στο ποτάμι. Ο ήχος του νερού που τρέχει μας συντροφεύει ενώ απολαμβάνουμε τα πλατάνια της διαδρομής. Συναντούμε διάφορους καταρράκτες ενώ ο μεγαλύτερος είναι επιβλητικότερος από τις Ρονιές στο Δημοσάρι. Στην διαδρομή συναντούμε τις υδρομαστεύσεις των Χαραδιάτικων στην περιοχή Ποταμός που βγάζει τρία κεραμίδια νερό και στον Κουτσουπιώτη που αν μπεις μέσα στην δεξαμενή εντυπωσιάζεσαι από το νερό που τρέχει ανάμεσα στις λιθιασμένες πέτρες κάτω από την πηγή.

Στη διαδρομή μετράγαμε τους εγκαταλελημένους νερόμυλους. Σύντομα όμως χάσαμε τον λογαριασμό. Από το Άλατρο μέχρι και τα Χαραδιάτικα υπήρχαν κάποτε 18 νερόμυλοι. Κοιτάζοντας τις απότομες πλαγιές εντυπωσιαζόμαστε από την δυσκολία που πριν χρόνια, οι κάτοικοι μόνο με τον κασμά, μετέφεραν το νερό από τις υδρομαστεύσεις στα Χαραδιάτικα. Στάση κάναμε στο πρώτο φρεάτιο εκτόνωσης της ύδρευσης για να φάμε κούμαρα, και μόλις έξω από το χωριό στα Κανάλια για να θαυμάσουμε το υπέροχο τοπίο με τα πολλά πλατάνια. Πολύ κοντά στη Λουμπάρδα συναντούμε την μία που σώζεται τσιμεντένια πληταριά. Πλένανε εκεί οι γυναίκες τα ασπρόρουχα μια που τα σκουτιά τα πλένανε κατευθείαν στο ποτάμι. Δίπλα μια σκαλισμένη πέτρα γράφει "δροσίσου ξένε μου και προσευχήσου για την ψυχή σου 14 - 4 - 194...". Η διαδρομή αυτή είναι από τις ομορφότερες που έχω περπατήσει στην Λευκάδα και σίγουρα μπορεί να αποτελέσει με μικρές μόνο παρεμβάσεις (όχι πλακόστρωτα και αηδίες), και με μια ανάδειξη των νερόμυλων σημαντικότατο πόλο προσέλκυσης περιπατητών.

Τα Χαραδιάτικα αποτελούν φημισμένο χωριό σε όλη την Λευκάδα για τις ψησταριές του. Υπάρχουν εδώ και 15 περίπου ενοικιαζόμενα δωμάτια. Η μικρή απόσταση που το χωρίζει από το Νυδρί έχει κάνει τους περισσότερους νέους να εργάζονται εποχιακά σε τουριστικές επιχειρήσεις. Ο πρωτογενής τομέας βασίζεται πλέον στην καλλιέργεια της ελιάς και έχουν απομείνει μόνο δύο τσοπαναραίοι. Παλαιότερα υπήρχαν τέσσερα ελαιοτριβεία. Η καλλιεργήσιμες εκτάσεις ήταν αμπελώνες και αντικαταστάθηκαν τα φυτά με ελιές.

Στα Χαραδιάτικα υπάρχει το Μοναστήρι του Αγ. Δημήτρη. Οι μοναχοί είχαν μελίσσια ενώ βρίσκεται ακόμα ένας σκαλισμένος βράχος που έκοβαν το μέλι. Οι άλλες δύο εκκλησίες που υπάρχουν είναι ο Αγ. Νικόλαος δίπλα στο ποτάμι και ο Αγ. Γεράσιμος, προστάτης των Χαραδιάτικων.

Σήμερα στα Χαραδιάτικα υπάρχουν μόλις 3 παιδιά που πάνε στο δημοτικό στο Νυδρί.

Το σημερινό οδοιπορικό έγινε με την πολύτιμη βοήθεια του Λάκη Κονιδάρη και τον ευχαριστούμε. Ευχαριστούμε επίσης τον κ. Σπύρο Καββαδία, την θειά Σούλα Κονιδάρη, τον Δημήτρη Κατωπόδη, τον Γιάννη Κονιδάρη και την γυναίκα του για τις πολύτιμες πληροφορίες τους και την φιλοξενία τους. 

           

18 11 02 : "το θέμα του άκη" στα "Νέα της Λευκάδας" "ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ" ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ ΤΟΥ INTERNET

το θέμα του άκη 18 11 02

"ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ" ΣΤΗ ΛΕΥΚΑΔΑ ΤΟΥ INTERNET

Μια διαφορετική γνωριμία με τον τόπο μας σας παρουσιάζουμε  αγαπητοί αναγνώστες σήμερα. Δεν χρειάστηκαν μετακινήσεις, συνεντεύξεις, φωτογραφίσεις αλλά μόνο ένας υπολογιστής συνδεδεμένος με τον κυβερνοχώρο ή internet. Το internet έχει αρχίσει να αποτελεί σημαντικό εργαλείο γνώσης, ενημέρωσης και ψυχαγωγίας, αλλά επίσης  προβολής, διαφήμισης και επιχειρηματικής δραστηριότητας. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του αποτελούν αφ' ενός η δυνατότητα να επιλέγουμε κάποιο θέμα που μας ενδιαφέρει και αφ' ετέρου η παραλαβή στην οθόνη του υπολογιστή μας πλήθος πληροφοριών ταξινομημένα σε ηλεκτρονικές σελίδες (web-pages) που προέρχονται από ηλεκτρονικές "βιβλιοθήκες" σε όλο τον κόσμο. Για να γίνει πιο απλή η χρήση του υπάρχουν ηλεκτρονικά "ευρετήρια" (μηχανές αναζήτησης) που μας βοηθούν να περιηγηθούμε στον κυβερνοχώρο και να λάβουμε τις συγκεκριμένες πληροφορίες για το θέμα που εξετάζουμε. Μηχανές αναζήτησης υπάρχουν πολλές αλλά ας τις χωρίσουμε εμείς στις ελληνικές (ελληνικό internet) και σε κάποιες διεθνείς ιδιαίτερα γνωστές παγκοσμίως συνδεδεμένες με πάρα πολλές "βιβλιοθήκες".

Εσείς οι καλοί γνώστες του θέματος, μη με κρίνεται αυστηρά , μια που το παρόν άρθρο αναφέρεται σε εσάς που γνωρίζεται περίπου τι σημαίνει το internet  αλλά δεν είστε χρήστες του ακόμα.

Στο σημερινό "οδοιπορικό" ψάξαμε ενδεικτικά με την χρήση μιας γνωστής ελληνικής μηχανής την ROBBY για την λέξη "Λευκάδα", αλλά και με δύο ευρείας χρήσης την YAHOO και την GOOGLE για την λέξη Lefkas. Σκοπός μας είναι να πάρουμε μια ιδέα τι ηλεκτρονικές πληροφορίες είναι διαθέσιμες για τον τόπο μας σε όλους τους χρήστες internet παγκοσμίως μέσω του κυβερνοχώρου.

Αρχίζοντας με την ελληνική μηχανή αναζήτησης πήραμε για την Λευκάδα 35 διαφορετικές σελίδες. Συγκρίνοντας ψάχνοντας για την Κεφαλονιά και την Ρόδο βρήκαμε 56 και 73 καταχωρίσεις αντίστοιχα.

Με έκπληξη είδαμε η πρώτη καταχώρηση για την Λευκάδα να αναφέρεται στο Γυμνάσιο και Λύκειο της Βασιλικής ενώ ακολουθούσαν ένα μεσιτικό γραφείο και μια καταχώρηση για μεταφορές με ταξί. Στη συνέχεια είχαμε μια καταχώρηση των ξενοδοχείων της Λευκάδας από την διεύθυνση www.lefkada-hotels.gr, και τέσσερεις τουριστικούς οδηγούς (www.lefkas2000.com, www.travelinfo.gr, www.greecenet.gr, agn.hol.gr). Στη συνέχεια είχαμε την αρχαιολογική συλλογή της Λευκάδας, καταδύσεις, κατάστημα τσιγάρων, μεσιτικό γραφείο, ενοικιάσεις σκαφών, super-market, αλλά και επιχειρήσεις camping, ενοικιαζόμενων δωματίων και ξενοδοχείων, όλα στη Λευκάδα.

Με την ίδια μηχανή θελήσαμε να ελέγξουμε τις πληροφορίες που παίρνουμε χρησιμοποιώντας όμως τις αγγλικές λέξεις Lefkas  και Lefkada. Βρήκαμε συνολικά 38 καταχωρίσεις που αναφέρονταν στον κατάλογο των επιχειρήσεων του νησιού www.e-lefkas.gr, στους τουριστικούς οδηγούς www.lefkas.nl, www.ionianonline.com.gr, www.lefkas.net, www.lantisworld.com, www.lefkas2000.com, www.lefkasgreece.com, www.weaversuk.com. Είχαμε επίσης το site των Φίλων του Ιονίου (www.foi.org.uk), περιπατητικού τουρισμού, ενοικιάσεις ιστιοπλοϊκών σκαφών, windsurfing στη Βασιλική καθώς και τουριστικών επιχειρήσεων κατάλυσης και εστίασης. Τέλος είχαμε και το site του Δήμου Λευκάδας www.lefkas-city.gr

Στη συνέχεια προσπαθήσαμε με την μεγάλη μηχανή αναζήτησης GOOGLE να ψάξουμε για την Λευκάδα. Το σύστημα μας έδωσε 58100 καταχωρίσεις σε μόλις 0.25 δευτερόλεπτα. Αντιλαμβάνεστε λοιπόν  πόσο μεγάλη σημασία αποτελεί η ιεράρχηση των καταχωρήσεων αυτών μια που αποτελεί ιδιαίτερα χρονοβόρο για κάθε χρήστη να τις ελέγξει όλες. Εμείς περιοριστήκαμε κάθε φορά στις 8 πρώτες καταχωρίσεις.  Οι καταχωρίσεις αυτές εμφανίζονται αμέσως στην οθόνη μας και αποτελούν έτσι τις πλέον προσβάσιμες σε κάθε χρήστη που ψάχνει πληροφορίες για την Λευκάδα.

Στις οκτώ πρώτες λοιπόν είχαμε τους τουριστικούς οδηγούς www.lefkas.net, www.lefkas.nl, www.weaversuk.com και www.lefkasgreece.com, τον επαγγελματικό κατάλογο www.e-lefkas.gr, το site των Φίλων του Ιονίου (www.foi.org.uk) και το site του Δήμου Λευκάδας www.lefkas-city.gr

Ανάλογα βρήκαμε τις πληροφορίες που υπάρχουν για την Κεφαλονιά σε 72000 καταχωρίσεις ενώ για την Ρόδο οι καταχωρίσεις ήταν 280000,  πέντε περίπου φορές περισσότερες της Λευκάδας.

Τέλος χρησιμοποιήσαμε και την μηχανή αναζήτησης YAHOO. Εδώ παρατηρήσαμε ότι με την λέξη Lefkas πήραμε 21700 καταχωρίσεις, με την λέξη Lefkada πήραμε 15700 , με την λέξη Levkas 4280 και με την λέξη Leukade μόλις 468 καταχωρίσεις. Αρκετές μεταξύ τους ήταν ίδιες αλλά όχι σίγουρα όλες. Κάτω από την γαλλική μετάφραση της Λευκάδας (Leucade) είχαμε κυρίως γαλλικά site, αλλά και ιταλικά και ισπανικά. Με το Levkas πήραμε αρκετά site στη γερμανική και ολλανδική γλώσσα. Με την λέξη Lefkas τα πρώτα site που πήραμε ήταν τα ίδια με αυτά από το GOOGLE  ενώ με την λέξη Lefkada πήραμε -μόνο εδώ- στη 4η θέση, το επίσημο site του ΕΟΤ (www.hri.org/infoxenios).

Στις μεγάλες μηχανές αναζήτησης στις επόμενες από τις πρώτες θέσεις κυριαρχούσαν τα site των ξένων tour operator που έχουν προορισμό την Λευκάδα.

Φίλοι αναγνώστες το σημερινό "οδοιπορικό" διήρκησε μία ώρα και επτά λεπτά σύνδεσης με το internet. Όπως αντιλαμβάνεστε δεν είδαμε τις επιμέρους πληροφορίες κάθε καταχώρισης. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι κάναμε μια χρήση του internet ανάλογη με αυτή που κάνει η συντριπτική πλειοψηφία όλων όσων ψάχνουν πληροφορίες για την Λευκάδα. Τα συμπεράσματα μας είναι ότι η Λευκάδα "υπάρχει" στον κυβερνοχώρο κυρίως για τις διαφημιστικές ανάγκες των τουριστικών επιχειρήσεων. Οι ηλεκτρονικοί τουριστικοί οδηγοί που είδαμε εξυπηρετούν και ανάγκες τουριστικής ενημέρωσης και προβολής του Νομού, βασίζονται όμως σε ιδιωτικές επιχειρηματικές πρωτοβουλίες που βασίζονται στα κέρδη από διαφημίσεις τουριστικών επιχειρήσεων. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση πλην του Δήμου Λευκάδας και οι συλλογικοί τοπικοί φορείς  είναι απών από την εύκολη τουλάχιστον επισκεψημότητα. Βλέπουμε επίσης ανυπαρξία site των τοπικών μέσων μαζικής ενημέρωσης ενώ η  τοπική ειδησεογραφία σε ηλεκτρονική μορφή καλύπτεται μερικώς μέσα από το πολύ καλό site www.e-lefkas και την ιδιαίτερη προσπάθεια του Βαγγέλη Γιαννουλάτου." Το Θέμα του Άκη" θα συμπεριληφθεί σύντομα στο site αυτό μαζί και με άλλα άρθρα της εφημερίδας μας που υπάρχουν ήδη. Τέλος το τοπικό εμπόριο μέχρι στιγμής δεν έχει εκμεταλλευτεί καθόλου τις δυνατότητες της νέας αυτής τεχνολογίας ενώ σχολεία, βιβλιοθήκες, πνευματικά και πολιτιστικά κέντρα της Λευκάδας φαίνεται να μην ενδιαφέρονται. Φωτεινή εξαίρεση το Γυμνάσιο και Λύκειο της Βασιλικής.  

Δεν πρέπει όμως τέλος να αγνοήσουμε την προσπάθεια ντόπιων και ξένων φίλων της Λευκάδας και των υπολογιστών, που δημιουργούν ή ενσωματώνουν στα δικά τους προσωπικά site πληροφορίες, φωτογραφίες, απόψεις για την Λευκάδα και ενδυναμώνουν την προβολή του Νομού μας παγκοσμίως.

9 7 2002 : "To θέμα του άκη" στα "Νέα της Λευκάδας" ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΛΕΥΚΑΔΑΣ- ΚΑΛΑΜΟΣ

To θέμα του άκη 9 7 2002

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΛΕΥΚΑΔΑΣ

1.      ΚΑΛΑΜΟΣ

Η στήλη αρχίζει σήμερα ένα δημοσιογραφικό «οδοιπορικό» στο Νομό μας με σκοπό να καταγράψει όσο μπορεί πιο αντικειμενικά, τον τρόπο ζωής, τον προβληματισμό αλλά και ιδιαίτερα προβλήματα που βιώνουν συγκεκριμένες περιοχές της Λευκάδας. Η έρευνα σε όλες τις περιοχές θα γίνει με επισκέψεις επί τόπου και με συνεντεύξεις πολιτών (ανώνυμες ή επώνυμες). Οι φορείς θα ερωτηθούν  αλλά η στήλη θα δώσει έμφαση στην γνώμη του πολίτη μια που οι φορείς έχουν το βήμα της εφημερίδας όποτε και αν θελήσουν. Ταυτόχρονα η στήλη θα αναγράφει άμεσα στοιχεία επικοινωνίας ώστε πολίτες που επιθυμούν να εκφράσουν και την δική τους γνώμη η οποία θα ελέγχεται και θα καταγράφεται. Το «θέμα του Άκη» αρχίζει σήμερα από τον Κάλαμο και θα κλείσει με τον Καστό θέλοντας να δώσουμε ιδιαίτερη έμφαση στις δύο απομακρυσμένες περιοχές.

Η αποστολή στον Κάλαμο έγινε την περασμένη Δευτέρα το απόγευμα με την ευγενική συνδρομή του κ. Βασίλη Συρόπουλου κυβερνήτη και ιδιοκτήτη του σκάφους «ΑΡΕΣ-ΜΑΡΕΣ»  που τον ευχαριστούμε θερμά (φώτο 1). Συναντήσαμε τον Κάλαμο στα 16 περίπου μίλια από το Νυδρί μετά από 45 λεπτά αλλά η μεταμεσονύκτια επιστροφή διήρκεσε μια ώρα και δεκαπέντε λεπτά, λόγο κυματισμού.

Το πρώτο θέμα που τέθηκε είναι η μεγάλη απόσταση του νησιού από την Λευκάδα. Επηρεάζει ιδιαίτερα την ανάπτυξη είπαν οι κάτοικοι συγκρίνοντας το Μεγανήσι. Το θετικό βέβαια είναι ότι στον Κάλαμο δεν φοβούνται τον θαλάσσιο αποκλεισμό λόγο της κοντινής απόστασης της Επισκοπής από τον Μύτηκα. Οι άνθρωποι εκεί περήφανοι για το νησί τους και την καταγωγή τους εμφανίζονται ικανοποιημένοι τόσο με την διοικητική τους ένταξη στην Λευκάδα παρόλο που μια επίσκεψη στην πρωτεύουσα του Νομού διαρκεί από τις 6:00 το πρωί μέχρι τις 9:00 με διαδοχικές ανταποκρίσεις - καΐκι μέχρι το Μύτηκα, λεωφορείο μέχρι την Βόνιτσα και ξανά άλλο για Λευκάδα-. Όσοι διαθέτουν αυτοκίνητα τα έχουν παρκαρισμένα στο Μύτηκα και πάνω στο νησί υπάρχουν μόνο 4-5 επαγγελματικά αυτοκίνητα που εξυπηρετούν την μεταφορά υλικών εμπορευμάτων και ανθρώπων. Οι κάτοικοι έχουν προσαρμόσει την ζωή τους έτσι ώστε να επισκέπτονται την Λευκάδα 1 – 2 φορές τον μήνα  για τις συναλλαγές τους με τις υπηρεσίες συνδυάζοντας ταυτόχρονα τις αγορές τους (ρουχισμό – συσκευές κλπ),  τράπεζες(στο νησί υπάρχει μόνο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο ενώ στο Μύτηκα Αγροτική τράπεζα και μόλις πρόσφατα ένα μηχάνημα μετρητών της Εθνικής), λογιστές κλπ. Μιλάνε για την καλή εξυπηρέτηση που βρίσκουν από τους Λευκαδίτες αλλά με τέτοιο πρόγραμμα που έχουν ούτε καφέ δεν προλαβαίνουν να πιούν, οι ανταποκρίσεις της επιστροφής τους περιμένουν αφού το ταξί κάνει πάνω από 10000 δρχ.

Ακόμα και οι πιο νέοι θυμούνται το καΐκι του Καπετάν Γιάννη του Μέντου με τα κατ’ ευθείαν δρομολόγια στη Λευκάδα, όμως μια ταχύπλοη σύνδεση με αυτή το βλέπουν αναγκαίο μεν, αλλά ανέφικτο δε, φοβούμενοι το ύψος του αντίτιμου του εισιτηρίου και την βιοσημότητα της γραμμής όλο το χρόνο. Ο Πρόεδρος Γρηγόρης Κόμητας, μας ανέφερε σχετικά ότι με πρωτοβουλία του Δήμου Μεγανησίου έχει υποβληθεί πρόταση διαδημοτικής συνεργασίας για ταχύπλοη σύνδεση Νυδρί – Μεγανήσι – Κάλαμος – Καστός για δύο δρομολόγια την ημέρα. Ο Πρόεδρος επιθυμεί σύνδεση και με τον Μύτηκα.

Το κύριο πρόβλημα των κατοίκων είναι η ερήμωση του νησιού από τους νέους. Ελάχιστοι έχουν μείνει και συγκεκριμένα 4 –5 επαγγελματίες ψαράδες, μερικοί με ταβέρνες, καφενεία, μίνι μάρκετ, φούρνο και κάποιοι κοινοτικοί υπάλληλοι. Η κύρια αιτία ερήμωσης είναι η έλλειψη γυμνασίου. Μόλις το πρώτο παιδί πάει στην πρώτη γυμνασίου η οικογένεια μετακομίζει. Οι περισσότεροι πάνε στον Πειραιά μια που η ενασχόληση με την ναυτιλία, κυρίως των παλαιότερων, τους έχει εξασφαλίσει κάποιο διαμέρισμα εκεί. Ελάχιστοι είναι εκείνοι που μετακομίζουν στο Μύτηκα και την Λευκάδα και είναι εκείνοι που δεν επιθυμούν να αφήσουν κάποια μικρή επιχείρηση στο νησί τουριστική κυρίως. Ρητά μας ανέφεραν « η έλλειψη γυμνασίου θα κλείσει σε λίγα χρόνια το δημοτικό που τώρα έχει 17 παιδιά». Πριν είκοσι πέντε χρόνια το δημοτικό είχε 120 παιδιά. Τότε ίσως θα έπρεπε να είχε δημιουργηθεί γυμνάσιο.

Μόνη διέξοδος για την αποφυγή της ερήμωσης εμφανίζεται  η τουριστική ανάπτυξη. Θετικά έχει συμβάλλει στον Κάλαμο η δημιουργία του λιμανιού αλλά και αυτό της Επισκοπής που είναι σχεδόν έτοιμα. Ο τουρισμός επικεντρώνεται στον λιμενισμό ιστιοπλοϊκών σκαφών το καλοκαίρι με τις παράπλευρες δραστηριότητες που φέρνει όπως κυρίως η σίτιση. Ενοικιαζόμενα δωμάτια υπάρχουν στο νησί μόλις 15, τρία έκανε η Κοινότητα πάνω από τα γραφεία της ενώ νοικιάζονται το καλοκαίρι  μόλις 2-3 σπίτια. Το καλοκαίρι το νησί φιλοξενεί 2000 άτομα από 300 τον χειμώνα, όλοι όμως σχεδόν είναι Καλαμισάνοι από την Αθήνα και όλο τον κόσμο. Στην Επισκοπή το καλοκαίρι μένουν 150 άτομα.

Τα τελευταία χρόνια δόθηκε έμφαση στην υποδομή του νησιού και εκτός από τα δύο λιμάνια, ασφαλτοστρώθηκαν τα 5,5 χιλιόμετρα οδικού δικτύου μέσα στο χωριό και ο δρόμος 8 χιλ. Καλάμου –Επισκοπής. Αντικαταστάθηκε το δίκτυο ύδρευσης και έλυσε πολλά προβλήματα. Τόσο το νερό όσο και το ρεύμα φτάνουν με υποθαλάσσιους αγωγούς από τον Μύτηκα, ενώ τα σκουπίδια καίγονται και θάβονται σε καλά οργανωμένη και κλεισμένη με τοιχίο χωματερή. Πολλές ανάλογες λειτουργούσαν σε όλη την Λευκάδα αλλά είναι η μοναδική που δεν έχει μπαζωθεί από τα σκουπίδια και συνεχίζει να λειτουργεί σωστά (και αυτό γίνεται με τα φτυάρια αφού εκσκαφικά μηχανήματα δεν υπάρχουν).

Κάτοικοι μας ανέφεραν ότι «αστυνομικά» ανήκει ο Κάλαμος στη Βόνιτσα, επιθυμούν όμως να ενταχθούν στην Αστυνομική Διεύθυνση Λευκάδας.    

Ο Πρόεδρος της Κοινότητας κ. Κόμητας μας ανέφερε ότι για το άμεσο μέλλον είτε προγραμματίζονται είτε αναμένονται να ολοκληρωθούν: α) τρία συμπληρωματικά μικρά έργα του λιμανιού, διαμόρφωση κοινοχρήστων χώρων ( δύο πλατείες και κατά μήκος των οδών), πολιτιστικό κέντρο στο παλαιό σχολείο, αγορά βυτίου βοθρολυμάτων, διάνοιξη περιφερειακού δρόμου Καλάμου, δρόμος Κάλαμος –Πόρτο Λεόνε, δεξαμενές συλλογής ύδατος της Επισκοπής, ηλεκτροδότηση Αγραπιδιάς. Ένα πρόβλημα που τους απασχολεί είναι η χαμηλοί ρυθμοί χρηματοδότησης μέσα από το πρόγραμμα ΕΠΤΑ. Προσπάθειες γίνονται για δημιουργία τουριστικού λιμένα στο Πόρτο Λεόνε. Επόμενος στόχος είναι η τουριστική ανάπτυξη που απαιτεί βέβαια και την συμμετοχή των πολιτών.

Τέλος αναγκαία αποτελεί η αναφορά σε μερικά ενδιαφέροντα στοιχεία της  ιστορίας του νησιού όπως : α) πάνω από το χωριό βρίσκεται η εκκλησία του Αγ. Γεωργίου που χτίσανε Σουλιώτες που έφτασαν στο νησί μετά τον διωγμό. Β) η αγγλική κυριαρχία του νησιού έδωσε καταφύγιο σε πολλούς σκλαβωμένους από τους Τούρκους Έλληνες. Χαρακτηριστικά αναφέρουμε ότι μετά την έξοδο του Μεσολογγίου βρήκαν καταφύγιο στο νησί 72000 άτομα, όσο περίεργο και αν φαίνεται. Το Μεσολόγγι μάλιστα τίμησε τον Κάλαμο με το χρυσό μετάλλιο της πόλης για τον λόγο αυτό. Νωρίτερα όμως ακόμα Καλαμισάνοι όπως ο Καρφάκης και ο Νικηφόρος, με αρματωμένα καΐκια έσπασαν μια φορά μαζί με τον Μιαούλη τον Τουρκικό κλοιό στην πολιορκία του Μεσολογγίου και έδωσαν τρόφιμα και προμήθειες.  Γ) στην παραλία απέναντι από τον Μύτηκα μέσα στα πεύκα βρίσκεται το εκκλησάκι ενός άγνωστου γενικά Άγιου, πολύ γνωστού όμως στους Λευκαδίτες , του Άγιου Δονάτου. Τέλος δ) άξιο αναφοράς είναι το καστρομονάστερο βόρεια της επισκοπής. Το μνημείο αυτό αποτελεί Παλαιοχριστιανική εκκλησία του 5ου αιώνα η οποία τον 10ο αιώνα μετατράπηκε από τους ενετούς σε κάστρο. Εκεί είχαν βρει καταφύγιο κατά την τουρκοκρατία η Δέσπω η Τζαβέλαινα, ο Κολοκοτρώνης, ο Καποδίστριας και ο Καραϊσκάκης , σπίτι του οποίου σώζεται στην Επισκοπή.

Τα «Νέα της Λευκάδας» αποστέλλονται μεν στις Κοινότητες του Καστού και του Καλάμου, δεν διατίθενται όμως στο Νησί. Από εδώ και πέρα όμως με απόφαση της διεύθυνσης, 20 –30 φύλλα της εφημερίδας μας θα αποστέλλονται δωρεάν ώστε να μοιράζονται στα καφενεία των δύο μικρών νησιών, σαν ελάχιστη προσφορά ενημέρωσης προς την «άγονη» γραμμή της Λευκάδας.